Nawożenie kukurydzy saletrzakiem – kiedy i jak stosować?

Saletrzak najlepiej zastosować w kukurydzy pogłównie w fazie 5–7 liścia, gdy roślina zaczyna intensywnie pobierać azot i tworzy podstawy przyszłej kolby. Nawóz dostarcza azot w formie azotanowej i amonowej, ale wymaga precyzyjnego rozsiewu. Granule nie mogą pozostawać w „lejkach” liści, ponieważ po rozpuszczeniu mogą powodować poparzenia.

Dlaczego saletrzak sprawdza się w kukurydzy?

Saletrzak łączy dwie formy azotu. Azot azotanowy działa szybko i zapewnia roślinie dostęp do składnika w początkowym okresie wzrostu. Forma amonowa jest pobierana wolniej, dlatego podtrzymuje odżywienie kukurydzy w kolejnych fazach. Takie połączenie jest przydatne na stanowiskach, na których roślina potrzebuje zarówno szybkiego impulsu wzrostowego, jak i równomiernego zasilania.

W ofercie nawozów tego typu znajdują się warianty z magnezem lub siarką. Przykładowo CANWIL z magnezem zawiera 27% azotu, 4% MgO i około 6,5% CaO. Wariant z siarką ma 27% azotu, około 4,8% siarki i około 7,5% CaO. Rzeczywisty skład trzeba zawsze sprawdzić na etykiecie konkretnego produktu.

Magnez jest składnikiem chlorofilu, więc wspiera fotosyntezę i tworzenie masy liściowej. Wapń pomaga utrzymać korzystne właściwości gleby i ogranicza skutki zakwaszenia. Nie zastępuje jednak wapnowania, gdy pH jest wyraźnie zbyt niskie. Siarka może poprawiać wykorzystanie azotu, szczególnie na glebach o małej zasobności w ten składnik.

Najważniejsze korzyści wynikające ze stosowania saletrzaku to:

• Dwie formy azotu zapewniające szybkie i rozłożone w czasie działanie.
• Możliwość uzupełnienia magnezu, wapnia albo siarki razem z azotem.
• Przydatność na różnych typach gleb, także na stanowiskach kwaśnych, po wcześniejszym uregulowaniu odczynu.
• Mniejsze ryzyko strat niż przy powierzchniowym stosowaniu mocznika, który musi przekształcić się w glebie i może tracić azot w formie amoniaku.

Kiedy i jak stosować saletrzak pogłównie?

Najważniejszym terminem jest faza 5–7 liścia. Od fazy 4–5 liścia kukurydza zaczyna pobierać znacznie więcej azotu, a w fazie około piątego liścia kształtują się elementy wpływające na wielkość kolby. Zabieg wykonany w tym okresie pozwala zasilić roślinę przed wejściem w fazę bardzo intensywnego wzrostu.

Wcześniejsze zastosowanie może być uzasadnione, jeżeli część nawozu podano przedsiewnie, ale późne rozsiewanie wymaga większej ostrożności. Po fazie 8–10 liścia rośliny są większe, a granule łatwiej zatrzymują się między liśćmi. W takim przypadku bezpieczniejszy bywa nawóz podawany rzędowo lub forma płynna aplikowana odpowiednią techniką.

Saletrzak rozsiewany na mokre rośliny zwiększa ryzyko poparzeń. Rozpuszczone granule mogą pozostawać w pochwach liściowych i tworzyć miejscowo wysokie stężenie soli. Podobne zagrożenie występuje przy nierównym wysiewie, zbyt dużej dawce oraz pracy na roślinach pokrytych rosą.

Przy nawożeniu pogłównym zachowaj następującą kolejność:

1. Oceń fazę rozwojową i wykonaj zabieg, gdy większość roślin znajduje się w fazie 5–7 liścia.
2. Sprawdź wilgotność gleby. W warunkach suszy działanie nawozu będzie słabsze, a miejscowe stężenie soli może wzrosnąć.
3. Ustaw rozsiewacz tak, aby zapewniał równomierny wysiew na całej szerokości roboczej.
4. Wybierz dzień, w którym rośliny są suche, a opad po zabiegu pomoże rozpuścić granule i przemieścić składniki do gleby.
5. Po przejeździe sprawdź, czy granule nie zalegają w „lejkach” liściowych ani bezpośrednio na roślinach.

Przed wyjazdem w pole sprawdź następujące elementy:

• Faza rozwojowa plantacji mieści się w zakresie 5–7 liścia.
• Rośliny są suche, bez rosy i opadów na liściach.
• Gleba nie jest skrajnie przesuszona.
• Rozsiewacz ma ustawioną dawkę i szerokość roboczą zgodnie z próbą kręconą.
• Granulki są równomierne i nie tworzą zbrylonych skupisk.

Ile saletrzaku wysiać na hektar?

Dawki azotu należy wyliczać na podstawie przewidywanego plonu, zasobności gleby, przedplonu, nawożenia naturalnego i ilości azotu podanej przed siewem. Dla kukurydzy na ziarno można przyjąć orientacyjnie około 15–23 kg N na każdą tonę plonu, przy czym dolna wartość dotyczy stanowisk żyznych i zasobnych w próchnicę, a wyższa słabszych.

Poniższe zestawienie pokazuje orientacyjne potrzeby całkowite. Przeliczenie na saletrzak zakłada nawóz zawierający 27% azotu:

To orientacyjne zapotrzebowanie całkowite, a nie automatyczna dawka do jednorazowego wysiewu. Jeżeli azot został już wniesiony przedsiewnie, od wartości należy odjąć podaną ilość składnika. Trzeba też uwzględnić azot pochodzący z nawozów naturalnych i mineralizującej się materii organicznej. Zbyt duża dawka nie poprawi wyniku, jeśli roślina ogranicza pobieranie z powodu suszy, niskiego pH lub niedoboru fosforu i potasu.

Najważniejsze zasady nawożenia

Saletrzak najlepiej wykorzystuje się na plantacji o uregulowanym odczynie, z dawką dopasowaną do analizy gleby i potencjału plonowania. Najpierw zaplanuj całkowitą ilość azotu, potem podziel ją między nawożenie przedsiewne i pogłówne. W zabiegu pogłównym liczy się nie tylko termin, lecz także sucha roślina, równy rozsiew i brak granuli w pochwach liści.

Notatka ekspercka: Przy skrajnie niskim pH sama obecność wapnia w saletrzaku nie rozwiąże problemu. Najpierw trzeba zaplanować wapnowanie zgodnie z odczynem i kategorią agronomiczną gleby, ponieważ dostępność azotu oraz innych składników zależy od warunków panujących w całym profilu glebowym.